skip to Main Content
En Toen Was Ik Ineens Zelf Nabestaande…

En toen was ik ineens zelf nabestaande…

Als opleidingscoördinator Postmortale zorg ben ik sinds het eerste begin bij Docendo betrokken. Al ruim vijftien jaar ben ik dagelijks met mensen in gesprek over het belang van een goed afscheid, over de rol van de verzorging van de overledene en over de trainingen waarmee we mensen voorbereiden op dit werk. En toen, een paar weken geleden, overleed mijn eigen moeder en was ik zelf nabestaande. Stond ik ineens ‘aan de andere kant’…

‘Je hebt me mijn moeder teruggegeven.’ Een klein zinnetje in de krant (klik hier voor het artikel), maar zó waar… Dat heb ik de afgelopen periode met mijn moeder wel ervaren.

Mijn moeder was ernstig ziek geweest en dat was aan alles te zien. Intens triest en eigenlijk ook ‘naar’ om te zien. Maar toen kwamen de verzorgers. Heel respectvol hebben ze mijn moeder de laatste zorg gegeven. Uiteraard werd ons als familie gevraagd om – als we dat wilden – daarbij te zijn. Stukje bij beetje kregen we haar terug, zeker toen haar kapsel weer was zoals ze het altijd bij leven had gehad. Ze werd weer zoals we haar altijd hadden gekend… Ondanks het verdriet en de trieste omstandigheden was dat een bijzonder moment, dat ongelofelijk waardevol voor ons was.

Mijn moeder gebruikte nooit make-up

Na enkele dagen begon het gezicht van mijn moeder echter te vertekenen en te verkleuren. Op de dag van de condoleance overlegden we of we de kist zouden sluiten of niet. Haar lichamelijke conditie was er goed genoeg voor, maar haar gezicht was dus erg aan het veranderen. Daarom stelde ik voor om een zogenaamde no-make-up aan te brengen. Dat is, zeg maar, een onzichtbare make-up die goed camoufleert. Met name mijn vader was erg huiverig bij het woord ‘make-up’, want mijn moeder had zich nooit opgemaakt. Hij was bang dat het veel te zichtbaar zou zijn.

‘Ach, wat is ze mooi…’

Uiteindelijk hebben we beslist om toch met make-up te werken. Wat was dát een goede keuze. Haar gezicht werd heel zorgvuldig en onzichtbaar opgemaakt. ‘Ach, wat is ze mooi’, zei mijn vader ontroerd. Maar niet alleen hij was er heel dankbaar voor. Iedereen die afscheid kwam nemen en mijn moeder tijdens haar ziekte had gezien, was blij met deze mooie laatste aanblik. Het was zóveel beter om dit beeld in herinnering te houden dan het gezicht dat de tekenen van haar ziekte zo onmiskenbaar had laten zien.

Zo troostend kan een mooi afscheid zijn

Het gemis en het verdriet blijven. Maar de laatste aanblik van mijn moeder was mooi en niet ‘naar’. En dat voelt heel goed. Samen met de rituelen waarmee we de kist hebben gesloten en een heel persoonlijke afscheidsviering, heeft dit gemaakt dat we als nabestaanden hebben mogen ervaren dat een mooi afscheid echt troost kan bieden.

Hierdoor kan ik alleen maar met nóg meer passie praten over het belang van een goed afscheid voor het rouwproces. Het was al wetenschappelijk bewezen, maar nu ik het zelf ervaren heb, geeft dat toch een extra dimensie.

Daarom open ik tegenwoordig de cursus met de woorden: ‘Jullie hebben of krijgen een prachtig vak. Je kunt namelijk zóveel betekenen voor andere mensen in een van de moeilijkste fasen in hun leven.’ Dát is waarvoor ik het doe, na vijftien jaar nog bewuster dan ooit.

Yolande Dijkstra, opleidingscoördinator bij Docendo

Back To Top
×Close search
Zoeken